Wanneer is een woord oud?
Een woord heet ouderwets als je het vooral nog bij oudere mensen of in oude boeken tegenkomt. Dat zegt weinig over hoe oud het woord echt is: sommige gewone woorden zijn eeuwen ouder. Het gaat om het gevoel dat een woord oproept. Wie allemachtig zegt, klinkt als een grootouder, en dat is precies de charme.
Woorden voor wat je doet (of laat)
- Lanterfanten: rondhangen zonder iets nuttigs te doen.
- Beuzelen: met onbelangrijke dingen je tijd verdoen.
- Dralen: aarzelen en iets uitstellen.
- Drentelen: doelloos heen en weer lopen.
- Sjacheren: sluw handelen en afdingen.
Woorden voor ruzie en gezeur
- Bakkeleien: ruziën of kibbelen, vaak over iets kleins.
- Harrewarren: aanhoudend kibbelen.
- Jeremiëren: langdurig en overdreven klagen.
- Kniesoor: een mopperaar.
Meer woorden om iemand mee te plagen staan in ouderwetse scheldwoorden.
Woorden voor onzin en streken
- Larie: onzin.
- Kolder: dwaze onzin en gekkigheid.
- Rimram: verward gepraat zonder kop of staart.
- Kattenkwaad: ondeugende streken, vooral van kinderen.
- Fratsen: gekke streken of aanstellerij.
Zo gebruik je een oud woord zonder dat het vreemd klinkt
-
Eén per zin
Een oud woord valt op tussen gewone woorden. Twee in één zin klinkt al snel als toneel.
-
Met een knipoog
Veel oude woorden werken het best licht spottend: wat een kattenkwaad, niet zo lanterfanten.
-
In vaste uitdrukkingen
Sommige woorden leven vooral voort in een uitdrukking, zoals een kniesoor die daarop let. Gebruik ze zo, dan begrijpt iedereen het meteen.
De mooiste oude woorden staan ook bij de mooiste Nederlandse woorden. Alle woorden met hun betekenis vind je bij de bijzondere woorden.
Veelgestelde vragen
Welke oude Nederlandse woorden worden nog gebruikt?
Lanterfanten, kattenkwaad, bakkeleien, larie en allemachtig hoor je minder dan vroeger, maar iedereen begrijpt ze nog. Ze worden vaak met een knipoog gebruikt.
Wat betekent lanterfanten?
Lanterfanten is rondhangen zonder iets nuttigs te doen. Het klinkt ouderwets en wordt vaak licht verwijtend gebruikt, bijvoorbeeld tegen kinderen die hun huiswerk laten liggen.