De mooiste Nederlandse woorden: 40 woorden om te koesteren

Over smaak valt te twisten, maar de meeste mooie woorden hebben iets van drie dingen. Ze klinken prettig, met zachte klanken of een speels ritme. Ze hebben een betekenis die je in een ander woord niet zo precies kunt zeggen. Of ze roepen een herinnering op, omdat je oma ze gebruikte of omdat je ze alleen nog in oude boeken leest.

De woorden hieronder zijn op die manier ingedeeld. Klik op een woord voor de betekenis, voorbeeldzinnen en synoniemen.

• Gezellig: knus, warm en samen. Misschien wel het bekendste Nederlandse woord zonder goede vertaling.
• Uitwaaien: buiten in de wind lopen om je hoofd leeg te maken.
• Knus: klein, warm en behaaglijk. Meer van zulke woorden in woorden voor gezelligheid.
• Gemoedelijk: rustig en hartelijk, zonder dat iemand moeilijk doet.
• Reuring: levendige drukte, met een beetje opwinding.

• Weemoed: met warmte en een beetje verdriet terugdenken aan iets wat voorbij is.
• Hunkeren: iets zo graag willen dat het bijna pijn doet.
• Mijmeren: wegdromen, met gedachten die vanzelf afdwalen.
• Zwijmelen: in een roes zijn van verliefdheid of muziek.
• Vergenoegd: stil en rustig tevreden.
• Adembenemend: zo mooi dat je even je adem inhoudt.
• Opgewekt: fris en vrolijk, in een goed humeur.
• Zorgeloos: zonder iets om over in te zitten.
• Zwaarmoedig: somber, met een zwaar gemoed. Het donkere broertje van weemoed.

Sommige woorden hoor je bijna gebeuren. De klank doet denken aan de betekenis, en dat maakt ze leuk om hardop te zeggen.

• Kwebbelen: druk en veel praten.
• Gniffelen: zacht en een beetje stiekem lachen.
• Harrewarren: eindeloos kibbelen over kleinigheden.
• Kwispelen: met de staart heen en weer bewegen.
• Tureluurs: helemaal gek worden van iets.
• Rimram: onzin, gepraat zonder kop of staart.
• Drentelen: met kleine pasjes heen en weer lopen.

Het Nederlands heeft opvallend veel woorden voor gedoe. Elk heeft een eigen kleur.

• Bombarie: veel ophef en vertoon, vaak om weinig.
• Poespas: overbodige drukte en franje.
• Stennis: opschudding, iemand die herrie schopt.
• Heibel: ruzie en lawaai.

Is de drukte gezellig in plaats van vervelend, dan heet het reuring. Het verschil tussen al deze woorden lees je in synoniemen voor drukte.

• Lanterfanten: je tijd verdoen met niksen.
• Kattenkwaad: onschuldige kwajongensstreken.
• Schavuit: een deugniet, meestal met een knipoog.
• Tierelantijn: een overbodig versiersel.
• Bakkeleien: ruziën of kibbelen.
• Flaneren: op je gemak wandelen om te zien en gezien te worden.
• Kniesoor: een mopperaar, vooral bekend uit een kniesoor die daarop let.
• Sjacheren: sluw handelen en afdingen.

Veel van deze woorden zijn niet echt verdwenen. Je hoort ze minder, maar iedereen begrijpt ze nog. Juist daardoor vallen ze op als je ze gebruikt. Meer daarvan in oude Nederlandse woorden.

• IJdeltuit: iemand die erg met het eigen uiterlijk bezig is.
• Sloddervos: iemand die slordig is.
• Malloot: een gekkerd, iemand die gek doet.
• Wijsneus: iemand die alles beter denkt te weten.
• Slungel: een lange, onhandige jongen.
• Mopperpot: iemand die vaak moppert, maar wel lief.
• Zeurpiet: iemand die blijft zeuren.

Ze klinken spottend, maar je gebruikt ze vaak liefdevol, tegen iemand die je goed kent. Het hele rijtje staat in ouderwetse scheldwoorden.

Een mooi woord is persoonlijk. Vraag het eens aan tafel: iedereen noemt zijn of haar mooiste woord en legt uit waarom. Je hoort verrassend vaak een verhaal. Meer ideeën om met woorden te spelen staan in spelletjes voor twee en woordspelletjes in de klas. Alle woorden met hun betekenis vind je bij de bijzondere woorden.